Deva-i Misk Helvası

Osmanlı Saray Mutfağı’nda çokça yer bulan helvalar arasında özel bir yere sahip olan Deva-i Misk Helvası, Edirne’nin payitaht olduğu dönemlere tarihlenen bir helvadır. Fatih Sultan Mehmet Han’ın babası II. Murat’ın Dimetoka üzerinden şehre geldiği bir günde, karşılamaya gelenler arasında bulunan Mısırlı bir şekeri ustasının padişaha bu helvayı sunduğu ve adını kendisinin koymasını istediği rivayet edilir. Fatih Sultan Mehmet Han’ın da bu helvayı çok sevdiği aktarılmaktadır. Osmanlı Edirne’sinde bu helva halka ücretsiz dağıtılır, belli günlerde II. Bayezid Şifahanesi’nde halka sunulurdu.

Bir başka rivayet ise padişahın kızının hastalandığı ve şifa bulması için hekimlere başvurulduğu; padişahın kızının şifayı Deva-i Misk Helvası ile bulduğu yönündedir. Şifa verici ( deva ) özelliği ve içeriğinde bulunan güçlü bir aromadan alır. Misk denilen bu aroma bulunması çok güç ve pahallı bir aromadır. Misk maddesi erkek Himalayalar’da yaşayan Misk geyiğinin çiftleşme sırasında yere bıraktığı (Salgıladığı) küçük toplardır. Lüks ve pahalı bir maddedir. Dünyanın çeşitli yerlerinde bu maddeyi elde etmek için Misk Geyiği çiftlikleri kurulmuştur. Misk ayrıca şerbetlerde koku verici bir madde olarak da Osmanlı’da kullanılırdı. Dilimizdeki “Mis Gibi Kokuyor” kelimesi de buradan gelmektedir. Zaman içerisinde “k” harfi düşmüştür. Misk dönemin tüccarlarınca Osmanlı coğrafyasına taşınırmış. Günümüzde bulunması  çok daha güçleşmiş durumdadır ve astronomik ücretleri vardır.

Helvanın hazırlanışında bugün bazılarına zor ulaşabildiğimiz 41 çeşit baharat, yumurta akı ve bal kullanılmaktadır. Baharatların baskın tadına rağmen tatlı bir helvadır. Edirne’deki meşhur şekerlemeci dükkanlarında bu lezzeti bulabiliyorsunuz. Deva-i Misk Helvası ustaları arasında Arif MERİÇ geleneğin güçlü bir aktarıcısıdır. Kırkpınar zamanı pehlivanların zindelik kazanmak için beslenme programlarında yer verdikleri Deva-i Misk, Kırkpınar meydanında, aynen Manisa Mesir Şenlikleri’nde olduğu gibi halka ve gelen ziyaretçilere dağıtlmaktadır.

Aşağıda tarifine yer verdiğimiz ölçüler Arif MERİÇ’ten ( Arslanzade ) alınan ölçülerdir. Baharatlardan günümüzde aktarlarda ulaşılabilenlere ve omazsa olmazlara yer verilmiştir. Derin kazanlarda, tahta uzun karıştırma kürekleriyle, kıvamı ve rengi yakalayabilmek için sürekli dövüle dövüle karıştırılarak hazırlanır. Ustalıkdaki maharetin önemli kısmını bu el becerisi ve gözle takip oluşturur.

Malzemeler :

  • DevaiMiskHelvası1 Su bardağı toz şeker
  • 1,5 Su barağı su
  • 1 Yumurta akı
  • 1 Çorba kaşığı bal
  • 1 Tutam tarçın
  • 1 Tutam misk
  • 1 Tutam zencefil
  • 2 Karanfil
  • 1 Tutam fulful
  • 1 Tutam yenibahar
  • 1 Tutam çörekotu
  • 1 Tutam mastaki sakız
  • 1 Tutam safran
  • 1 Tutam ginseng
  • 1 Tutam polen
  • Yarım limon

Hazırlanışı :

  • Şeker, su ( ya da krem tartar ) limon suyu derince bir kazanda yüksek harlı ateş üzerine alınır.
  • Eriyik oluncaya değin kaynatılıp soğumaya bırakılır.
  • Uzun tahta karıştırma güreği ile içten dışa dövüle dövüle rengi sarıdan beyaza dönünceye değin karıştırmaya devam edilir.
  • Beyazlaşıp katılaşmaya, kıvam tutmaya başlayan helvaya kumurta akı, bal, misk ve baharatları eklenir.
  • Bu işlem süresince helvanın dövüle dövüle karıştırılmasına devam edilir.
  • Malzemelerin tatları iyice birbirine özleşene değin bu işleme devam edilir.
Facebookmail