Lüleburgaz’da Bir Aşiret Reisi; Salih Abdullah

Daha önce Trakya’da Az Bilinen Etnik Bir Grup; PATRİYOTLAR yazısı ile bizi Yunanistan’dan Trakya’ya uzanan bir “Büyük Mübadele” öyküsü ile buluşturan Mustafa GÜLTEKİN, bu yazısında bizleri Türkiye’nin güneydoğusundan bir başka zorunlu iskanı anlatan hikaye ile başbaşa bırakıyor. Tarih araştırmalarıyla Lüleburgaz özelinde Trakya yakın tarihine önemli katkılar sunan GÜLTEKİN; Lüleburgaz’da Bir Aşiret Reisi; Salih Abdullah isimli araştırma yazısında, Türkiye’nin iki ucu, Urfa ve Lüleburgaz arasındaki tarihi bir vakayı belgeleriyle ortaya koyuyor.

Mustafa GÜLTEKİN Urfalı Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah‘ın Lüleburgaz sürgününü belgeler ışığında kaleme aldı ve Trakya Gezi Rehberi okuyucuları ile paylaştı. Bu değerli katkısı için Mustafa GÜLTEKİN‘e teşekkürlerimizi sunuyor, keyifli okumalar diliyoruz.

LÜLEBURGAZ’da URFALI BİR AŞİRET REİSİ; SALİH ABDULLAH

Mustafa GÜLTEKİN

Siyale Aşireti Hakkında…

Geneli Şanlıurfa Harran ilçesinde yaşamaktadır. Kays (Geys) aşiretinin bir kabilesidir. Son dönem reisleri Hüseyin Salih El Abdullah idi. Üstad Abbas Azavi; bu aşiretin aslen Tayy aşiretinin soyundan olduğunu söyler. (285) Azzaviye göre; Siyale aşiretinin kabileleri şöyledir. Beni Muhammed, Beni Osman, beni Yusuf, Ale Şevaf. Azzavi bu kabilelerden Ale Şevaf’ın bir kısmının Bağdat’ta yaşadığını ve meşhur olduğunu söylemektedir. Yine Siyale’den bir kabile Kebise de yaşamaktadır. (Irak) Diğer kabileleri; Cisat, Melhan. Ziya Gökalp, Siyale aşiretinin kabilelerini şu şekilde kaydetmektedir: Nevaxe, Muaccele, Cihem, Ciridat, Hayt, Avamir, Siyale, Kays aşiretinin eskiden beri en geniş kabilesi idi. Günümüzde müstakil bir aşiret olarak Harran’da yaşamaktadır. Arap nesepçilerine göre Siyale Arapların Kahtan gurubundandır. Adnani değildir. Asıl memleketleri ise Tihame’dir. Bazı kısımları da Hamrin dağlarında yaşamaktadır.

SirayeAşiretiLideriFakat bunun tam aksini iddia eden neseb âlimleri ise Siyale aşiretinin Kays Aylan aşiretine bağlı bir kabile olduğunu ve Kays aylan aşiretinin ise Adnani olduğunu söylerler. Dolayısıyla bunların Amr Bin Sa’sa’a Bin Havazin’nin neslinden oldukları tezi daha kuvvetli görünmektedir. Üstad Ahmet Vasfi Zekeriya bu aşiretin Müslümanların Harran’ı ve Şam civarını fethetmesinden sonra Harran’a geldiğini söylemektedir(286) Yine aynı yazara göre bu aşiretin gerçek ismi Siyare’dir. Fakat diğer eserler de aşiret ismi Siyale olarak kayıtlara geçmiştir.

Araştırmalarda bazı eserlerin Siyale aşiretinin Humus asıllı Halidi aşiretinin bir kabilesi olduğunu iddia ettiklerini gördüm. Bu da gösteriyor ki muhtemelen birden fazla Siyale ismiyle bilinen aşiret bulunmaktadır. A.Vasfi Zekeriya, Halidilere bağlı Siyale kabilesinin Humus yakınlarında Cubbulcerah beldesinde yaşadıklarını ve yaklaşık 200 aile olduklarını söylemektedir.(287) Günümüzde Harran ovasına dağılmış Siyale aşiretinin 3000 aile kadar olduğu tahmin edilmektedir. Siyale aşiretinin yıldızı 1935’ten sonra parlamış ve Ceys (Kays ) aşiretinden bağımsızlığını kazanmıştır. Tamamı Arapça konuşmaktadırlar.

( Kaynak: Ruhavi )

Lüleburgaz’da Urfalı Bir Aşiret Reisi…

Lüleburgaz ile Urfa’daki Siyale Aşiretinin ne alakası var diyebilirsiniz? Bende yukarıdaki yazıyı okusam aynı şeyi kesin söylerdim.

Yukarıda okuduğunuz gibi bu aşiretin son reisi Hüseyin Salih El Abdullah‘tır. Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah 1914-18 yıllarında Lüleburgaz’da sürgünde yaşamıştır. İlk olarak 1914 yılının son aylarında Harran ve civarında yakalanan Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah’ın Edirne’ye sürgün edilmiş fakat Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah Edirne’de oturmayıp, Lüleburgaz’da yaşamaya başlamıştır. Lüleburgaz’da mukim (ikamet eden) Urfalı Salih Abdullah’ın havası mutedil bir mahalde ikameti için gerekenin yapılması yönünde Dersaadet’e (İstanbul’a) bir dilekçe gönderilmiştir. Bu dilekçenin tarihi ise 14.12.1917 . Anlaşıldığı üzere Siyale Aşiretinin son Reisi Salih Abdullah 3 sene boyunca Lüleburgaz’da yaşamıştır.

13.03.1918 tarihinde askeri kararla Edirne’ye (Edirne’de oturmayıp Lüleburgaz’da yaşayan) sürülüp sonradan Dersaadet’e (İstanbul’a) geldiği anlaşılan Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah’ın memleketi olan Urfa’ya dönmesine müsaade ediliyor fakat 20 gün sonra, 03.04.1918 tarihinde sebep gösterilmeden Lüleburgaz’a gönderilen Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah’ın memleketine geri dönme talebinin tahkik edilmesi (soruşturulması) isteniyor.

Bu verilerden anlaşılacağı üzere Lüleburgaz’da Urfalı Arap aşiretlerinden biri olan Siyale Aşireti’nin son reisi Hüseyin Salih El Abdullah, ilgili tarihler boyunca Lüleburgaz’da yaşamıştır.

Benim çıkarımıma göre ise açılan tahkikin (soruşturmanın) sonunda Urfa’ya gönderilmeyip Lüleburgaz’da kaldığıdır. Bu sebeptendir ki, aşiretin son reisi olmuştur.

Günümüzde Urfa’da Siyale Aşireti Reisi Salih Abdullah torunları bulunmaktadır. Muhtemelen ailesi ile birlikte sürgün edilmediğinden dolayı Salih Abdullah’ın soyu orada devam etmekdir fakat Lüleburgaz’da yaşayan soyu veya günümüzde bir akrabasının bulunup bulunmadığı ise bilgi dahilinde değildir.

Kaynaklar; Urfa Aşiretleri -BOA 111-546-DH.ŞFR-BOA 58-17-BOA 25/C-18 (BOA: Başbakanlık Osmanlı Arşivleri )

Not : Fotoğraflar dönem fotoğrafı olmayıp aşiret ile ilgili temsili fotoğraflardır.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestmail