Trakya Gezi Rehberi

Eceabat, Tarihi Milli Park' ın bu ilçede bulunuyor oluşu sebebiyle her sene yaklaşık 2 milyon civarında yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırlıyor. Hal böyle olunca, zengin bir tarihi ve kültürel varlığa sahip bu bölgenin doğru ve etkin tanıtılması büyük önem taşıyor.

İlçenin ve Tarihi Milli Park' ın doğru tanıtılması, tarihi bilgilere ulaşırken vicdan devşirmeciliğine olanak vermeden olabildiğince kapsamlı bir şekilde yöreyi gezebilmek için, Eceabat Milli Park Müdürlüğü ve Tanıtım Merkezi' nden yarım isteyerek, sertifikalı rehberlik hizmetlerini almaya özen gösterin. 

ECEABAT GEZİ REHBERİ

ÖNEMLİ İLETİŞİM NUMARALARI

( Telefon Kodu : 0 286 )

ULAŞIM

Eceabat, Avrupa ve Anadolu’ dan gelen yolların, deniz yoluyla birbirine bağlandığı önemli bir su yolunun üzerinde bulunur. Avrupa’ ya açılan İpsala ve Kapıkule sınır kapılarına yakınlığı sebebiyle de Anadolu’ ya geçişlerde en çok tercih edilen güzergahların başında bulunmaktadır.

Anadolu yakasındaki Çanakkale ile deniz bağlantısı Eceabat feribot iskelesi ve Kilitbahir motor iskelesinden gerçekleştirilmektedir. Öte yandan Ege denizinde yer alan ülkemizin en büyük adası olan Çanakkale iline bağlı Gökçeada’ ya ulaşım da, bu ilçe sınırları içerisinde bulunan Kabatepe iskelesinden gerçekleştirilmektedir.

• Eceabat Feribot İskelesi ( Eceabat ) : ( 0 286 ) 814 10 33
• Kabatepe Feribot İskelesi ( Kabatepe ) : ( 0 286 ) 814 12 63
• Kilitbahir Motor İskelesi ( Kilitbahir ) : ( 0 286 ) 824 54 45

=============================================

KONAKLAMA

==============================================

YEME - İÇME MEKANLARI

===============================================

ECEABAT’ IN TARİHİ VE KÜLTÜREL VARLIKLARI

KALELER VE TABYALAR

• Bigalı Kalesi :

Eceabat-Gelibolu yolunun 5. kilometresinde yer alan kale, Bigalı köyüne ise 3 km. mesafededir. 3. Selim döneminde başlanan kale, 2. Mahmut döneminde bitirilmiş bir diğer kaledir.

• Çamburnu Kalesi ( Milli Park Merkezi ) :

Eceabat ile Kilitbahir köyleri arasında kurulmuştur. Deniz kıyısında bulunan kalenin yapımına 1807 yılında 3. Selim zamanında başlanmış, 1820 yılında 2. Mahmut zamanında bitirilmiştir. Gelibolu Tarihi Milli Parkı yönetim merkezi bu kalenin içinde yer alamaktadır.

• Kilitbahir Kalesi :

Fatih Sultan Mehmet dönemi eserlerinden bir diğeridir. Boğazın stratejik önemini iyi kavrayan sultan tarafından 1461-1462 yıllarında yaptırılan bir diğer kaledir. İsmi boğazın bu stratejik önemine atfen Kilitbahir’ dir. ( Denizin Kilidi ) Geometriye merakıyla bilinen padişahın kalenin planını bizzat çizdiği öne sürülmektedir. Bu yönüyle de diğer savunma kalelerinden çok farklı bir plana ve estetiğe sahiptir. Kanuni döneminde bu kaleye Sarı Kule eklenmiştir. ( 1541-1542 )

• Seddülbahir Kalesi :

Seddülbahir kalesi, Boğaz’ ın ehemmiyeti sebebiyle 4. Mehmet zamanında 1657-1659 yılları arasında inşa ettirilmiştir. Kalenin bütün masrafları sultanın annesi Valide Turhan Sultan tarafından karşılanmıştır. Şevki bey komutasındaki 5 subay ve 81 erimiz, Çanakkale Savaşları’ nın ilk şehitleri olarak burada cephaneliğin patlaması sonucu can vermişlerdir.

• Değirmenburnu Tabyası :

1894 yılında 2.Abdülhamit döneminde yaptırılan tabya Eceabat’ a 3 km mesafede, Kilitbahir yolu üzerindedir.

• Domuzdere Tabyası :

Domuzdere tabyası, yine 2. Abdülhamit döneminde yapılan, Eceabat’ a 30 km. mesafedeki bir diğer kaledir.

• Ertuğrul Tabya :

Yine 2. Abdülhamit dönemi tabyalarından birisi olan Ertuğrul tabyası 1895 yılında yaptırılmıştır. Seddülbahir köyünün batısında Ertuğrul koyuna bakan Gözcübaba tepesinde bulunmaktadır. Kuzeyinde Yahya Çavuş Şehitliği yer almaktadır. Çanakkale Deniz Savaşları sırasında, bu tabyada bulunan topçu birliği Agamemnon savaş gemisine 7 top atışını isabet ettirmeyi başarmıştır.

• Kayalı Tepe Tabyası :

2. Abdülhamit zamanında yapılan tabya, Eceabat’ a 10 km mesafede yer alan Kayalı Tepe mevkiinde bulunmaktadır.

• Namzagah Tabyaları :

Sultan Abdülaziz döneminde yapılan Namzagah tabyaları, Kilitbahir kalesi yakınlarındadır.

• Rumeli Hamidiye Tabyası :

Eceabat’ a 5 km mesafede ve Kilitbahir yolu üzerindedir. 1892 tarihli tabya 2. Abdülhamit döneminde inşa edilmiştir

• Rumeli Mecidiye Tabyası :

1892 yılında 2.Abdülhamit döneminde yapılmıştır. Eceabat’a 10 km mesafede ve Kilitbahir-Seddülbahir köyleri arasında yer alır. Seyit Onbaşı’ nın Ocean zırhlısını denize gömdüğü o meşhur topu ateşlediği tabya bu tabyadır.

• Yıldız Tabya :

Kilitbahir yakınlarnda, Eceabat’ a 10 km mesafede yer alan tabya yöredeki bir başka 2. Abdülhamit dönemi eseridir.

=========================================

YERLİ ŞEHİTLİKLER VE ANITLAR

• Atatürk’ ün Savaş Gözetleme Mevkii :

Anafartalar ovasına hakim bu tepe, Nazif Çakmak Anıtı’ nın hemen gerisinde yer almaktadır.

• Conkbayırı Mehmetçik Anıtı Yazıtları :

Atatürk’ ün cephanesi biten askerimize süngü taktırıp “Size ölmeyi emrediyorum !” dediği yerde bulunan Conkbayırı yazıtları 5 adet kitabeye sahiptir. 1982 yılında en son haline kavuşmuştur.

• Conkbayırı Atatürk Anıtı ve Atatürk’ ün Saatinin Parçalandığı Yer :

Kültür Bakanlığı tarafından 1994 yılında yaptırılan anıt, Conkbayırı’ nda askerlere süngü taktırdığı “ Size ölmeyi emrediyorum !”emrini verdiği anın ve Atatürk’ ün saatinin parçalandığı yerin hatırasını yaşatmaktadır. Atatürk’ ün saatinin parçalandığı yer buraya 100 mt. mesafede olsa da burada bulunan Atatürk anıtının önündeki 3 adet gülle ile temsil edilmektedir.

• Çataldere Şehitliği Anıtı :

2006 Yılında yapılmıştır. H.Avni Bey Şehitliği yakınlarında yer almaktadır. Burada 1, 5, 6, 27 ve 57 alaydan şehit askerlerimizin toplu defnedildiği bir mezarlıktır.

• "Dur Yolcu" Yazısı :

Şair Necmettin Halil ONAN’ ın “Bir yolcuya” şiirinin ilk dizeleri dönemin albayı Turan Şekip PINAR tarafından, Çanakkaleli Asteğmen Seyran ÇEBİ’ ye yaptırılmıştır. Yazı 29 Ekim 1960 yılında açılmıştır.

• Düztepe Siperleri :

Conkbayırına 1 km mesafededir. 10. Alay askerlerince savunulmuş savaş siperleri bu bölgede bulunmaktadır.

• Gözetleme Tepe Şehitliği ve Atatürk Anıtı :

2.Dünya Savaşı sırasında burada bulundurulan birlikten 3 askerin görev başında şehit düşmeleri sebebiyle yapılmıştır. 1939 tarihli anıtta bir de Atatürk portresi bulunmaktadır.

• Harun Çeşmesi :

1911 Yılında Seddülbahir ve çevrsini bombardıman eden İtalyan’larca şehit olan er Harun adına yapılmış bir çeşmedir. Şehit olan er eski köy mezarlığında defnedilmiştir.

• Havuzlar Şehitliği Anıtı :

Çanakkale Şehitlerine Yardımsevenler Derneği tarafından 1961 yılında yaptırılmıştır. Aynı zamanda bir lojistik merkezi ve sargı yeri de olan Kerevizdere’ de şehit düşenler anısına düzenlenmiştir.

• İlk Şehitler Anıtı :

Çanakkale Savaşları’ nın ilk şehitleri olan 5 subay ve 81 erin bir cephanelik patlaması ile kaybedilmesinin anısına yaptırılmıştır. Seddülbahir köyünde Seddülbahir kalesi civarındadır.

• Karayörükdere şehitliği :

Kanlısırt’ a 200 mt. mesafede gerçek bir şüheda mezarlığıdır. Hemen yanına 2006 yılında yeni bir şehitlik eklenmiştir. Adı tesbit edilen 1153 şehiimiz burada huzur içinde yatmaktadırlar.

• Kanlı Çeşme :

Kanlıdere’ den beslenen çeşmenin sularına savaş sırasında kan karıştığı için günlerce kırmızı akmıştır. Şehitler abidesi-Seddülbahir-Alçıtepe yol ayrımında yer almaktadır.

• Kanlı Sırt Kitabesi :

Albayrak sırtı ile Lone Pine anıtı yakınlarındadır. Anzak erleriyle boğaz boğaza çarpışan 16. Tümen şehitleri adına dikilmiştir.

• Kemal Yeri Anıtı :  

Atatürk’ ün savaş gözetleme yeri olarak kullanılan tepenin bulunduğu mevkiyi ifade etmektedir.

• Kesikdere Şehitliği :

57 Alay şehitliği yakınlarındaki bu şehitlikte isimlerine ulaşılan 1115 asker anısına düzenlenmiştir. Bu bölge savaş siperlerinin birbirine en yakın nokta olduğu bölgedir. Şehit askerlerin hepsi vuruldukları yerde gömülmüştür.

• Kırmızı Sırt Siperleri :

19 Mayıs 1915 yılında, bu sırtta yaşanan lağım savaşlarının mekanıdır. Lağım Ağzı Siperleri ismiyle de bilinmektedir.

• Kireçtepe Jandarma Şehitliği :

Gelibolu ve Bursa Jandarma Taburlarının Mehmetçiklerinin, Yüzbaşı Kadri Bey komutasında destan yazan savunmasının hatırasını yaşatan gerçek bir şüheda kabristanı, bu hatırayı abideleştiren anıt ve kitabelerden oluşmaktadır.

• Kocadere Hastane Şehitliği :

Kocadere köyünün 500 mt. güneyinde yer alan, gerçek bir şüheda kabristanıdır. Ağır yaralıların tedavi edildiği bu hastane, savaşta altın madalya ile ödüllendirilen ilk ve tek hastanedir.

• Mehmetçik Şehitler Anıtı :

Bütün şehitlikleri ve bu şanlı zaferi temsilen yaptırılan Mehmetçik Şehitler Abidesi Seddülbahir Köyü’ nün Morto koyuna bakan Hisarlık tepe denilen mevkiinde yaptırılmıştır. Denizden 45 metre yüksekliğe sahip abide uzun yardım toplama ve ihale süreçleri sonunda 21 Ağstos 1960 yılında açılabilmiştir. Sonraki yıllarda çeşitli düzenlemeler ve ilaveler yapılmıştır.

• Mehmetçiğe Saygı Anıtı :

Kabatepe-Conkbayırı yakınlarında yer alan Albayrak sırtındaki anıt, Türk askerinin yaralı bir Anzak askerine yardım etmesini simgeler. Bu betimleme Avustralya Genel Valisi Lord Casey’ in Çanakkale Savaşları’ndan anılarından faydalanılarak yapılmış ve onun bu anısı kitabesine eklenmiştir.

• Mehmet Çavuş Anıtı :

Düşmanın ele geçirmeyi başaramadığı bu tepe Cesaret tepe mevkiinde bulunmaktadır. Mehmetçik Anıtı yapılmazdan evvel aynı rolü üslenen en önemli anıt merkezi burasıydı. Kırşehir Çiçekdağ’lı Mülazım Mehmet Canbolat anısına yaptırılmıştır.

• Mesudiye Topu :

Mesudiye gemimizin batırılmasından sonra sökülüp buraya getirilmiştir. Namlusu dinamitle havaya uçurulmuştur. İngilizlerin “Baby 700” mezarlığı yanında yer alır.

• Seyit Onbaşı Şehitliği ve Anıtı :

Bu şehitliğimiz 1919 yılında, ilk tesis edilen şehitlik olma özelliği taşır. Rumeli Mecidiye Tabyaları girişinde bulunmaktadır. 1962 yılında şehitlik yeniden düzenlenerek yeni yerine taşınmıştır.

• Soğanlıdere Eski Şehitliği :

1979 yılında yapılan şehitlik, 1915 hava bombardımanında hayatlarınıkaybeden askerlerimiz anısına Kilitbahir köyü yakınlarında yaptırılmıştır.

• Soğanlıdere Hastane Şehitliği :

Zeytinburnu belediyesince yaptırılmıştır. Düzenlemeleri Şahver KIRAÇ tarafından yapılan şehitlik, asker miğferi şeklinde mezar taşları ve yüksekten ay-yıldız olarak görünen düzenlemesiyle farklıdır. 600 şehidimiz burada yatmaktadır.

• Son Ok Anıtı :

Güney cephesinin kaderini belirleyen 7 Haziran 1915 tarihli 3. Kitre Muharebeleri şehitleri adına yapılmıştır. Alman komutanın “toplarınızı imha edip geri çekiliniz” emrine uymayan Teğmen Arif ve 150 erin süngü muharebesini abideleştiren bir anıttır. Alçıtepe-Zığındere mevkiinde bulunmaktadır.

• Şahindere Sargı Yeri & Teğmen Mustafa Efendi Mezarı :

Teğmen Mustafa Efendinin mezarı civarında yapılan şehitlik, ismi belirlenen 1969 mehmetçiğimiz anısına 2005 yılında yapılmıştır.

• Üsteğmen Nazif Çakmak Şehitliği ve Anıtı :

Bu ünlü komutan aynı zamanda Fevzi Çakmak Paşa’ nınn da kardeşidir. Conkbayırı savunmasında şehit düşmüştür.

• Üsteğmen Halit ve Asteğmen Rıza Şehitliği :

Büyük Anafarta köyü yakınlarında, burada yatan komutanlarının adıyla anılan bir şehitliktir.

• Üsteğmen Hasan Tahsin ve Alay Müftüsü Şehitliği :

Büyük Anafarta köyü yakınlarındaki bu şehitlik, burada yatan komutanı Hasan Tahsin ve aynı gün şehit olan alay müftüsünün adıyla anılmaktadır.

• Yahya Çavuş Şehitliği :

İlk olarak 1962 yılında yaptırılan anıt, Kültür bakanlığı tarafından 1993 yılında süzenlenmiştir. Burada şehit subay ve erlerden 18 askerimizin anısını yad etmektedir.

• Yarbay Halit ve Ziya Şehitliği :

Büyük Anafarta köyü yakınlarındaki bu şehitlik burada görevli komutanlarının adıyla anılmaktadır. Yarbay Hasan Bey Anıtı Fransız cephesinde şehit düşen Kerevizdere şehitleri için yaptırılmıştır.

• Yarbay Hüseyin Avni Şehitliği :

57. Alay komutanı Hüseyin Avni Bey ile birliğinden şehit olan erlerin hatırasına yapılmıştır.

• Yüzbaşı Mehmet, Bomba Sırtı Şehitliği :

27 Alay bölüklerinden birinin komutanı Yüzbaşı Mehmet Bey anısına düzenlenmiştir.

• Yusufçuk Tepe Kitabesi :

1. Anafartalar Zaferi anısına dikilmiş bir kitabedir.

• Zığındere Sargı Yeri Şehitliği :

28 Haziran 1915 tarihinde, savaş kurallarına uymaksızın İngilizlerce bombalanan Açıkhava hastanesi şehitleri için yapılan şehitlikte, 4 ayrı şehitlik bulunmaktadır. Alçıtepe köyünün 1 km batısında, Zığındere vadisinin kuzey ucunda yer alan bu hastanede, ortada ortak bir anlaşma olmaksızın savaşın tüm taraflarınca kullanılan bir hastane haline dönüşmüş, Türk askerleri gibi İngiliz ve Fransız askerlerinden de burada tedavi edilenler olmuştur. O melun İngiliz saldırısında burada görev yapan hastane personeli de ne yazık ki şehid olmuştur. Anıtın hemen yanında gövdesi ilginç bir şekle bürünmüş Selvi ağacı, o acı olayın burukluğunu ziyaretçilere hissetirecek kadar göze çarpan bir detaydır.

• Zığındere Nuri Yamut Anıtı :

1943 tarihli anıt, savaşta şehit olan Asteğmen Nuri Yamut ve bu yörede şehit olan 10 bin askerin anısını yaşatmaktadır.

• 57. Alay Şehitliği :

Çanakkale Savaşları’ nın destan yazan alaylarından 57. Piyade Alayı’ nın hepsi şehit düşen askerleri anısına Kültür Bakanlığı tarafından yaptırılıp, 1992 yılında açılmış bir şehitliktir.

============================================

YABANCI ANIT VE MEZARLIKLAR

• Anzac Anıtı ve Mezarlığı
• Baby 700
• Courney Steels Post Mezarlığı
• Ebarkation Pier Mezarlığı ( Yeni Zelanda Mezarlığı )
• Fransız Anıtı ve Mezarlığı
• Helles Anıtı ( İngiliz )
• Hill 60 Mezarlığı
• Johnston Joly Mezarlığı
• Lone Pine Anıtı ve Mezarlığı
• Pink Farm Mezarlığı
• Quin’s Post Mezarlığı
• Redbout Mezarlığı
• Scew Bridge Mezarlığı
• Seventh ( 7th ) Field Ambulance Mezarlığı
• Shell Gren Mezarlığı
• Shrapnel Walley Mezarlığı
• The Farm Mezarlığı
• The Nek Mezarlığı
• V Beach Mezarlığı
• Walker’s Ridge Mezarlığı
• Yeni Zelanda Mezarlığı

=============================================

MÜZELER VE KÜLTÜR EVLERİ

• Alçıtepe Köyü, Özel Salim Mutlu Müzesi :

Tel : 0 286 844 61 35

Eceabat’ ın Alçıtepe köyünde özel girişimlerle kurulmuş müze haftanın her günü ziyaret edilebiliyor. Ücretli olmamasına karşın, bağış kabul ediliyor.

• Bigalı Köyü, 19.Tümen Müzesi :

Bigalı köyünün çabalarıyla açılan müze köy tüzel kişliğine aittir. Giriş için isteğe bağlı bağış kabul edilen müze haftanın her günü ziyarete açık olup, köy muhtarlığından yardım alınabilir.

• Bigalı Köyü Atatürk Karagah Müzesi :

Tel : 0 286 834 72 72

Eceabat’ ın Bigalı köyünde bulunmaktadır. Atatürk’ ün savaş planlarını gözden geçirdiği ev, sahiplerinden alınarak çeşitli girişimlerin sonucu olarak Kültür bakanlığı 1973 yılında evi onarmıştır. İki katlı ev dönemin objeleriyle düzenlenmiştir. Müze görevlisi köyde yaşamaktadır. Müze haftanın hergünü 08.00-17.00 arası ziyaret edilebilir.

• Büyük Anafarta Köyü, Özel Özay Gündoğan Müzesi

Tel : 0 286 384 70 76

Büyük Anafarta köyünde, Özay Özdoğan’ ın yıllar süren derlemelerinden elde edilen objelerle kurulan müze haftanın her günü ziyaret edilebilir. Giriş ücreti alınmayan müze, isteğe bağlı bağış kabul ediyor.

• Çanakkale Şehitler Anıtı Harp Müzesi :

Tel : 0 286 862 00 82

Seddülbahir köyü Morto koyu kıyısında bulunan Mehmetçik Şehitler Abidesi kompleksi içerisinde yer alan müze Pazartesi hariç haftanın her günü 08.00-17.00 saatleri arasında, ücretli olarak ziyaret edilebilir.

• Kabatepe Müzesi :

Tel : 0 286 814 12 97

Kabatepe’ de bulunan müze Pazartesi günü hariç, haftanın diğer günleri 08.00 – 17.00 saatleri arasında ücretli olarak ziyaret edilebilir.

===========================================

Fotoğraflar :

Asaf ŞEN, Erdem BULUT, Mustafa Sabri TÜRKAY

...sonsuz teşekkürlerimizle !

Bu Yazıyı Ekle