Trakya Gezi Rehberi

Rahmetli anneannemin evi, İslambeyli Köyü’ nün Yeniceköy tarafından çıkışta, soldaki son evlerden biridir. Eski YSE çeşmesinin karşısında, iki katlı bir ev. Oturduğumuz pencereden bakınca, köy camisine doğru olan caddeyi, mutfak tarafından bakınca da köprüyü ve Mayadağ' ı en güzel gören evdir herhalde. Bir zamanlar o küçücük eve nasıl sığmışız dedirtecek kadar kalabalıklarala nasıl da dolar taşardı ev. En çok o kalabalıkları sevdiğimi hatırlıyorum. Bayram zamanları gelen geçeni seyretmeye doyamazdım. O küçük pencerelerden başımı uzatıp, çeşmeye su doldurmaya gelen köylü kadınlara sataşmaya bayılırdım. Bu tatlı bir sataşmaydı, çocuk aklımla.

Şimdi bir çoğu özlemle andığım güzel hatıraların sahipleri olarak hafızama kazındılar. Nevze nineyi, pamuk gibi teni karbeyazı saçlarıyla Lütfiye nineyi görmeden edemediğimi hatırlıyorum şimdi sık sık. Sık dokunmuş, keçe pantolonuyla heybetle sokaklarda dolaşan Yunus dedeyi hiç unutamamışım meğer, yıllar sonra düşündüğümde bile. Engin abinin bakkalındaki renk renk yuvarlak sakızlar, şekerler o zamanlar o kavanozlarda nasıl da iştah kabartıcı dururlardı.

Ya Kıymet nineyi hatırlayanınız var mı? Şimdi hijyen dediğimiz, o zamanların temizlik hastalığından muzdarip Kıymet ninenin kağıt paraları bile çamaşır ipine mandalladığını duymayan, duyup da tebesüm etmeyeniniz var mı?

Bayramlarda sızım sızım sızlatan mezarlık ziyaretlerinde, meğer ne çok sevdiğim, bellediğim isim varmış bu köyde diye daha bir derin düşünür oldum.

Gece yarısı şoseyi sarsar gibi geçip evi titreten tomruk yüklü kamyonların seslerini özlüyorum şimdi bu yabancı şehirde. Köydeki evin arka duvarına yaslanıp, Balkana karşı ağız dolusu şen şakrak muhabbet eden kalabalıkları özlüyorum.

Selam verip selam alanları...

Peçka üzerinde pişen bayram yemeklerini, büyük toprak fırınlarda pişen o sıcak iri somun ekmekleri özlüyorum. Üzeri tırtıklı ev yapımı keçi peynirini tenekeden alıp sıcak ev ekmeğinin arasına koyup, kokusuyla bile doyduğum günleri…

Sabahın ilk ışıklarıyla köyün sığırtmaçlarının (!) sesine, ineklerini katardı herkesler. Akşam evlere tek tek ayrılışlarını izlemek de çocuk gözlerimle benim için en büyük seyirlerden biriydi.

Kenan abi düğünlerde def-darbuka çalardı. Çalar, çok da güzel söylerdi.

- Mayadağ’dan kalkan kazlar, Al topuklu beyaz kızlar…

Düğünlerin, şenliklerin en güzel simasıdır Kenan abi. Çocukluğunda kaybettiği görme yeteneğine karşılık, kalp gözü herkeslerden ziyadesiyle açıktı. Allah ömrüne bereket versin !

Kızlar döne döne Arzuyla Kamber oynardı. Erkeklerin Kasap oyunu çevirmelerini izlemek ise başlıbaşına bir şölendi. Artık öyle içten, öyle heybetli oynayan da kalmadı ya! Şimdi, bizim Trakya türküleriyle uzaktan yakından alakası olmayan uyduruk 9/8’lik şarkılarla orasını burasını kıvıra kıvıra oynayanlar, bir yudum içkinin ardından delikanlılık naraları atıyor. Delikanlılığın efendilik, edep olduğu eski günlerden bir hatıra sadece.

Lütfiye ninenin avlusunda köy kadınları toplanıp gündendi kafası (!) döverlerdi. Gırla giden muhabbetler, peçkada közlenen süt mısırları ve küçüklü tazecik patatesler, sütlü biberle beraber o gece çalışmaya gelenlere ikram edilirdi. Her bir başka akşam, bir diğer kişinin işi bitirilmek üzere başka başka avlularda bir araya gelinir, işler el birliğiyle bitirilirdi. Mısır yapraklarını püsküllerini yolan genç kızların en büyük eğlencesi, mısır püskülünden sahte bıyıklar kondurup dudaklarının üzerine, sevdiği olan diğer kızları, nişanlıları utandırmaktı.

-Mori kız merak etme, alıcam seni harman sonu. Vermezlerse kaçırıcam mori...

Gündendi teklemeye gidildiğinde - ki o zamanlar tarlalar böyle bölük pörçük değildi, büyük büyük parsellerdi her biri -, ellerinde çapalarıyla kim daha evvel sırasını bitirecek diye yarışırdı herkesler. Oyun gibi süren bu koşturmacanın ardından, bir ağaç gölgesinde yemekler yenilirdi. Ancak karpuza sıra geldiğinde, ne kadar da çok yorulduğunu anlardı insan. Akreple yelkovana gerek yoktu tarlalarda çalışırken. Ötelerden İğneada' ya doğru giden ya da o tarafta gelen "ada otobüsleri" hep belli saatleri gösterirdi. Dakika sekmezdi desem yeridir.

Harman yerleri, düvenler, ayran dövmeye tereyağ çıkarmaya tokmaklı yayıklar...

Hıdrellez günlerinde yanan ulu ateşler, koca dut ağaçlarına kondurulan koca salıncaklar...

Düğünlerde kız evine giden "aret çiçeği" taşıyan, al topuklu beyaz kızlar...

Artık bir çoğu yok hayatımızda. Dilden dile dolaşan bir hatıra çoğumuz için belki. Başka başka yerlerde, başka başka hayatlar sürüyoruz herbirimiz.

"O köy bizim köyümüzdü"  -di'li geçmiş zamanlardan kalan bir çocuk şarkısı olmaktan öteye gidemiyor malesef.

Hoş ! Köyü hiçbir sene bırakmayan o leylek bile yuvasına dönmedi bu sene...

Ama aynı gökyüzü altındayız her birimiz ve aynı kutup yıldızına bakıyoruz bir diğer taraftan.

Köyde ne zaman baksam, kutup yıldızı hep Mayadağ' ın uğrundadır ya, şimdi ne zaman kutup yıldızına baksam benim için orası da hep Mayadağ ! Gökyüzünün herkesi kavuşturduğu yalan olamaz, o besbelli. 

Sözüm ona; Trakya’ nın kutup yıldızıdır Mayadağ. Kitaplar Mahya Tepe dese de, Balkan insanı için Mayadağ' dır o. Kurda kuşa yuvadır. Gölleriyle, kimisinin başına bir kurna vurulmuş dağın bağrından kopup gelen adım başı rasladığınız buz gibi pınarları akarsularıyla, kırmızı benekli alabalıkları ve dağ alalarıyla, kışın üşüten poyrazı, baharda yüzünüze çisil çisil değen tepelerin koyuğuna saklanmış sisleriyle her mevsim büyüleyicidir.

Yaşanmışlıkları ve Rumeli insanının bitmeyen makus talihi göç yüzünden gittikçe boş kalan, Balkan evleri ile bezeli şirin köyleri görülesidir. Ormanlarıysa eşsizdir.

Şair burayı daha önce görmüş olsaydı, “Karlı kayın ormanında yürüyorum geceleyin…” dizelerini, başka coğrafyalar için değil, kesin buralar için yazıyor olacaktı. Orası aşikar!

Dağlar yürümez !

Mayadağ orada, her zaman kendisini ziyaret edecek misafirlerini bekliyor. Cömert, bir o kadar davetkar. Size anlatacak da çok hikayesi var.

---------------------------------------------

Fotoğraflar :

Erkan YAVAŞ, Tamer ARDA

Bu Yazıyı Ekle