İlham Verici Bir Kadın Girişimcilik Örneği ; TRAKYA GÜNEŞİ

Dünya, başta iklim krizi olmak üzere, biyolojik çeşitlilikteki kayıplar, kıtlık, göç ve en son COVİD-19 salgınında gördüğümüz olağanüstü sağlık tehditleri gibi pek çok sorunla karşı karşıya. Her bir tehdit kaleminin mutlaka kesiştiği bir alandan bahsedecek olursak tarımsal üretim ve gıda güvenliğini en başa kaydetmemiz gerekir.

Her ne kadar bir dönem ; “Dünyada tarımda kendine yetebilen bilmem kaç ülkende biriyiz…” gibi hamaset yüklü avuntulara sırtımızı dayasak da, COVİD süreci başta olmak üzere son yıllarda yaşanan sosyo-politik ve sosyo-ekonomik gelişmeler bunun ülkemiz için de pek böyle olmadığını yüzümüze çarptı. Hal böyle olunca, tarımsal üretimdeki sürdürülebilirlik çok daha önem kazanmaktadır.

Tarımda Kooperatifleşmenin Önemi

Günümüzün sert piyasa şartları tarımda da hareket kabiliyetini kısıtlar hale getirmiştir. Tarımsal piyasalarda güç sahibi olabilmek, üretimin ne kadar çok olduğundan öte, ona yön veren örgütler eliyle sağlanabilmektedir.

Hele ki küçük ölçekli üreticiler için bu örgütlü yapılar günümüzde çok daha önemli hale gelmiştir. Özellikle kırsal kesimlerde dağınık bir yapıda bulunan üreticilerin farklı stratejiler izleyerek yaptıkları küçük ölçekli üretim faaliyetleri, sorunların çözüm aşamasına gelindiğinde çoğu zaman tıkanmaktadır. Alıcı ve satıcılar karşısında güçsüz düşen üreticiler, ekonomik ve mesleki çıkarlarını korumak maksadıyla meslek odaları, kooperatifler, sendikalar, dernekler gibi farklı amaçlı örgütler kurmaya yönelmiştir.

Özellikle kırsalda üretim yapan tarım emekçileri için kooperatifleşme, tüm dünyada etkin bir biçimde kullanılan, birlikten doğan gücü harekete geçirerek planlı ve organize hareket etmenin gereği bir yöntemdir.

Trakya’dan Kadın Eli Değen Bir Kooperatifleşme Öyküsü

Verimli toprakları, tarım deseni, su kaynakları açısından nispeten daha avantajlı yapısıyla Trakya; ülkemiz tarımsal üretiminin önemli bölgelerinden biridir. Geçtiğimiz 30-40 yıllık süreçte sanayi adına kaybedilen topraklar ve kırsalda tarımla uğraşan insan varlığı bir dezavantaj olarak görülebilir. Son yıllarda bu anlayış yerini kırsala dönüp tarımla uğraşan, yerelden kalkınmanın mümkün olabileceğinin örneği girişimlere bırakıyor. Henüz cılız ama ümit verici girişimlere…

Kırklareli’nin Deveçatağı Köyü’nde yedi kadın girişimci tarafından kurulan “Trakya Güneşi Kadın Girişimi ve İşletme Kooperatifi” o ümit verici girişimlerden biri olarak peşinden geleceklere ilham sunan bir örnek. Her biri hali hazırda üretimin başında yer alan bu kadın girişimciler, kooperatifleşmeye yukarıda değindiğimiz sebeplerden yönelmişler. Kendilerince pazarlamaya çalıştıkları ürünleri katma değerli ürünlere çevirebilmek, tarımsal üretimde karşılaşabilecekleri zorlukların üstesinden organize bir şekilde gelerek öncelikle yerinde pazar yaratmak ve yeni pazarlar bulabilmek gibi temel beklentilerden…

TRAKYA GÜNEŞİ KADIN GİRİŞİMİ ve İŞLETME KOOPERATİFİ

Dilerseniz sözün bundan sonrasını “Trakya Güneşi Kadın Girişimi ve İşletme Kooperatifi” adına görüşlerini aktaran Çiğdem BALIM’a verelim :

“Bizler öncelikle üretim tarzımızla bir araya geldik. Organik diyemeyiz ancak iyi tarım prensiplerine göre üretim yapıyor, mümkün olduğunca kimyasal ilaç ve gübreden uzak duruyor, doğal tarım yöntemlerini benimsiyoruz. Bununla birlikte yeni tarım teknikleri, doğal yöntemler, farklı üretim teknikleri ile ilgili her türlü bilgiyi araştırıyor, eğitimlere katılıyoruz. Son dönemde Tarım İl müdürlüğü ve TOBB ortak projesi olan “Kadın Çiftçi Akademisi” katılımcısıyız.

Kooperatifimiz Kırklareli Merkez İlçe Deveçatağı köyünde üretim yapan kadınlarla yine aynı köyde bulunan gıda üretim atölyesinden yönetiliyor. Aramızda hardaliye üreten emekli bir öğretmen; lavanta ve tıbbi bitkiler yetiştiricisi bir endüstri mühendisi; örgü, dikiş, nakış konusunda ve hamur işlerinde deneyimli, aynı zamanda çiftçilik yapan bir ev hanımı; yıllardır bahçecilik yapan, tarımı, toprağı, bitkiyi çok iyi bilen bir pazarcı; hayvancılık ve çiftçiliğin yanı sıra pazara da yetişen bir muhasebeci; 12 yaşından beri toprakla iç içe olan deneyimli bir diğer çiftçi arkadaşımızla, bir de bizleri sosyal medya ve pazarlama kısmında temsil eden eski bir sigortacı var.

TRAKYA GÜNEŞİ KADIN GİRİŞİMİ ve İŞLETME KOOPERATİFİ

Kırklareli’nden coğrafi işaretli bir ürün olan hardaliye, lavanta ve ölmez otu, uçucu yağı için olduğu kadar tıbbi bitki olarak nane, melisa, biberiye, aynı sefa gibi ürünler üretiyoruz. Yöremizde “kuzu otu” olarak bilinen “çibrisa/ çubtirsa, çıbrika” isimleriyle anılan “Balkan kekiği” üretimini, bu ürünün tanıtımını çok önemsiyor, üzerine düşüyoruz. Kışlık üretimlerimizin başında gelen, Trakyalıların olmazsa olmazlarından; Trakya tarhanası, salçalar, soslar, erişteler, reçeller, turşular, kuskus, bal, meyve suları, meyve kuruları gibi ürünler ürün gamımızın en çok tercih edilenlerinin başında yer alıyor.

Hammadde olarak kullandığımız ürünlerin hemen hemen hepsini köyümüzden, eksik kalanları civar köylerimizden temin ediyoruz. İstiyoruz ki, bu yörenin dokusuna dair tatlar, izler, yöresellik bozulmasın.

İlerleyen zamanda bir kurutma fırınını kooperatifimize kazandırabilirsek kuru sebze / meyve üretimi yapmayı planlıyoruz. Bunun için girişimlerimiz sürüyor.

Ürünlerimizi tüketiciyle buluşturmak adına henüz bebek adımlarıyla ilerlediğimizi söylesek de sosyal medyanın da gücüyle günden güne bilinirliğimizin artacağına, ürünlerimiz ne kadar çok kişiye ulaşırsa güvenilirliğimizin de pekişeceğine inanıyoruz.

Şimdilik İstanbul Sarıyer’de bir satış noktamız var. Trakya’da ise hemen komşu köyümüzün sınırları içerisinde yer alan Arkadia Bağları’nın konaklama tesisi Bakucha Otel’de bir satış noktamız, Vize’de bir petrol bayiinin yöresel satış standında yerimiz, üretim atölyemizde kendi satış standımız var.

E-ticaret ile Türkiye’nin çok daha fazla köşesine ulaşabileceğimizi düşünerek Shopier uygulamasında bir dükkanımız var. Shopier e-ticaret uygulamasında yer alan Mari Dükkan ürünlerimizi inceleyip, alabilecekleri bizim de çok önem verdiğimiz bir mecra. Dükkanımıza “Mari” ismini özellikle tercih ettik. Bu Rumeli kökenli ve Trakya’nın yerli halkı arasında, kadınların birbirine isim belirtmeye gerek duymaksızın seslenişi. Çok içselleştirilmiş bir ünlemedir. Bir kadın girişimcilik örneği olarak bundan alası olamazdı diye düşünüyorum.

Tarımsal üretimin beslendiği kültür kökleri bizim için çok kıymetli. Rumeli kökleriyle mayalanmış bir coğrafyada olup da tarımsal üretimin bu derin köklerden beslenmemesi düşünülemez. Atalarımızdan edindiğimiz bilgi ve tecrübeleri gelecek nesillere taşımak bizim için çok kıymetli. Bu maksatla Trakya’da halk takvimimizin önemli sayfalarından biri olan “Hıdırellez” geleneğimizi, en saf haliyle kutlamak üzere “Trakya Güneşi Kadın Girişimi ve İşletme Kooperatifi” olarak öncü olduk. 5 Mayıs 2024 tarihinde bu maksatla bir şenlik düzenledik. Sosyal medyanın da gücüyle ulaşabileceğimiz çevrelere bunu duyurduk. Konuklarımız da bizi kırmayıp bu günde bize katıldılar. Hıdırellez geleneğinin unutulmaya yüz tutan öğelerini öne çıkaran keyif dolu bir gün geçirdik. Sözün özü; bu gibi gelenekten damıtılan kültür öğelerini zaman zaman öne çıkaracağımız etkinliklere imza atacağımızı söyleyebiliriz. Öte yandan, daha önce de olduğu gibi özellikle civar yerleşimlerdeki festival ve fuarlarda bizi görebileceksiniz.

Köyümüzün uzun senelerdir atıl durumda kaderine terk edilmiş bir okul binası var. Bu alanı köy yaşam alanı olarak yeniden köy dokusuna kazandırmak ile ilgili bir düşüncemiz var. ne yazık ki kadınlarımız başta olmak üzere, çocuklarımızın bir araya gelebileceği mekanlarımız sınırlı. Burada çeşitli kurslar açmak, bir kütüphane ve sağlık odası oluşturabilmeyi istiyoruz. Böylesi atıl durumdaki binaların “tek bir çivi bile çakılamaz” mantığıyla kaderine terk edilmesindense, içerisinde hayat sürdürerek korunmasının daha mümkün olduğuna inanıyoruz. Sözlerimden anlayacağınız üzere, bu hayalimizi gerçekleştirmek üzere bir takım zorluklarımız var. Bir yol bulunabilir mi, karşılaştığımız bürokratik zorluklar aşılabilir mi, diye hala bu konuya eğiliyoruz. Güzel bir netice alacağımız ümidini kaybetmemeye çalışıyoruz.

Son olarak; yedi yürekli ve heyecan dolu kadın girişimci olarak çıktığımız bu yolda değerli katkılarınızı beklediğimizi yinelemek istiyorum.”

TRAKYA GÜNEŞİ KADIN GİRİŞİMİ VE İŞLETME KOOPERATİFİ

Deveçatağı Köyü / KIRKLARELİ

SHOPIER / MARİ DÜKKAN

INSTAGRAM HESABI

Facebookpinterestmail